HISTORIA DA COPA DA COSTA (II)

6ª EDICIÓN – TEMPORADA 1968-69

Equipos participantes	8
Campión	XALLAS F.C.
Subcampión	PONTECESO S.D.

Lalo rexistraba un gol
do Xallas [LVG] 

Despois da liga máis igualada, que se resolveu por céntesimas de gol (ver artigo), chegaba o torneo copeiro no que participaron oito dos nove equipos, pois renunciou o At. Bergantiños. Este ano a novidade era que se permitía facer un troco por equipo. Polo tanto, xa entraron nos cuartos os equipos, e o campión ligueiro Buño facíao contra o Cee, que acabara penúltimo na liga, pero deulles que facer aos oleiros: empate en Raíces (2-2) e vitoria pola mínima do Buño en Xaviña (3-2). O subcampión Muxía visitaba o novo campo Municipal de Ponteceso, para enfrontarse a un equipo que rematara na zona media pero que se reforzara para a Copa, e abofé que o fixo pois sentenciou xa na ida (5-1) e volveu vencer en Muxía (0-3). O pechacancelas ligueiro, o Baio, recibía ao Xallas, que como era habitual no equipo de Raso volvía fichar moitos xogadores; aínda así os baieses lograron empatar no Balsiño (2-2) pero no Carreiro impúxose o poderío xalleiro (3-0); e por último, o Soneira fixo sufrir ao terceiro na liga, o Fisterra, que perdía en Vimianzo (2-1) e tiña que remontar na volta (4-2).

Os desempates eran
habituais nas primeiras
edicións da Copa [LVG]

As semifinais parecían sentenciadas na ida, pero non foi así. Quen si o fixo foi o Xallas que goleou con estrépito ao Fisterra no Carreiro (7-1) e volveríao facer na volta (1-4). Pola súa parte, no derby entre o Buño e o Ponteceso o morbo estaba na fichaxe do porteiro oleiro Santiago polo Ponteceso, que a dicir dos expertos fora o mellor da Costa ese ano, pero na visita a Xaviña, Santiago tivo que recoller o balón catro veces das súas redes, pois o Buño impúxose por 4-1, polo que parecía que se ía repetir a final do ano anterior. Pero no Municipal o Ponteceso foi un vendaval e impúxose ao Buño por 6-1 e meteuse na final.

O 21 de setembro disputouse o partido de ida da final no Municipal de Ponteceso, e os locais gañaron o partido grazas a dous goles, un en cada tempo, que se aproveitaron da expulsión do xalleiro Joselín no primeiro tempo. O mesmo resultado ía darse na volta sete días despois, con vitoria xalleira, tamén cun gol en cada tempo. Polo tanto, houbo que xogar un partido de desempate e o escenario escollido foi o campo de Vimianzo, que contou cunha espléndida entrada. O encontro foi igualado ata mediada a segunda metade, na que o gol de penalti que marca Mayer desequilibrou a balanza e acabou goleando o Xallas para alzarse coa súa terceira Copa da Costa.

Seguía o dominio do Xallas de Raso na Copa da Costa

FINAL IDA (21-09-1969)
PONTECESO S.D.	Santiago; Richard, Rego, Pelayo (Valentín); Chicho, Muñiz; Conde, Calvo, Chencho, Ferro, Amancio.
XALLAS F.C.	Arufe; Puchini, Ventura, Rúa; Mayer, Kubala; Lete (Aparicio), Rivera, Matito, Quico, Joselín.
Goles	1-0 Conde (10), 2-0 Richard (51)
FINAL VOLTA (28-09-1969)
XALLAS F.C.	Arufe; Aparicio, Puchini, Rúa; Mayer, Ventura; Lete, Rivera, Matito, Arana, Kubala.
PONTECESO S.D.	Santiago; Verdes, Rego, Trigo; Chicho, Muñiz; Conde, Calvo, Chencho, Amancio, Ferro.
Goles	1-0 Kubala (15), 2-0 Rivera (70)
FINAL DESEMPATE (05-10-1969)
PONTECESO S.D.	Santiago; Verdes, Rego, Trigo (Valentín); Chicho, Muñiz; Conde, Calvo, Chencho, Ferro, Amancio.
XALLAS F.C.	Arufe; Arana, Puchini, Rúa; Mayer, Ventura; Lete, Quico, Matito, Rivera, Kubala.
Goles	0-1 Mayer (65), 0-2 Rivera (70), 0-3 Lete (87)

7ª EDICIÓN – TEMPORADA 1969-70

Equipos participantes	10
Campión	BUÑO S.D.
Subcampión	FISTERRA S.D.

Esta Copa estivo marcada pola
morte de Chouciño III [LVG]

Participan 10 equipos, coa baixa respecto á liga do Soneira e a alta do Fisterra, que volve á competición. Dúas previas tiveron que xogarse, por un lado un interesante Cee-Ponteceso, terceiro contra primeiro na liga, que rematou con vitoria pontecesá (1-3 en Cee e 0-0 en Ponteceso), e pola outra parte, o Xallas, penúltimo na liga, remontou na volta (5-1) o 3-1 que levaba o Carnota de Lombáns.

Os cuartos de final viñeron empanados polo falecemento do xogador Chociño III, do Dep. Carballo, polo que os partidos de volta se adiaron unha semana. Eliminatoria estelar en cuartos entre Ponteceso e Buño, que ademais do clásico derby supuña o enfrontamento entre campión e subcampión ligueiro e a repetición da semifinal do ano anterior. Empate no partido xogado no Municipal, e vitoria pola mínima dos oleiros en Xaviña (4-3). O Xallas, xa sen fichaxes de relumbrón, impúxose no Carreiro ao Deportivo Carballo (4-2), que quixo na volta honrar ao seu xogador falecido e remontou a eliminatoria (4-0). O derby Porteño-Muxía resolveuse na volta a favor dos muxiáns (4-1), que remontaron o 2-1 da Grixa; mentres que o Baio puxo en serias dificultades ao Fisterra e estes pasaron nos penaltis (1-0 e 2-1).

Nas semifinais o Dep. Carballo lograba empatar en Buño (1-1), pero na volta en Pedras Brancas os oleiros marcaron tres goles no segundo tempo e volvían a unha nova final. Na outra eliminatoria, o Muxía de Tito Luaces pasaba por riba do Fisterra e impúñase por un contundente 5-1, pero os fisterráns fixeron a machada de empatar a eliminatoria na volta cun 6-2 e marcar Bustillo na prórroga o sétimo e clasificarse para a final.

O partido de ida xogado en Buño trouxo o malestar dos equipos por non contar o árbitro con xuíces de liña, e despois o encontro deixou xa sentenciada a final, pois os oleiros impuxéronse por un contundente 6-0, con actuación estelar de Novo, que marcou 4 goles, e Fisterra ata erraría un penalti. A volta foi un mero trámite -nin os xornais coruñeses se desprazaron a Fisterra e non temos as aliñacións do encontro-, que só serviu para que o Buño perdese o primeiro partido desta Copa, pero conseguiu de todos os xeitos a súa segunda Copa da Costa.

Segunda Copa da Costa para o Buño [Porto/Pose, 2014]

FINAL IDA (27-09-1970)
BUÑO S.D.	Luis; Tarabela, Paco, Casal; Ito, Julio; Eladio, Novo, Longo, Americano, Chouciño.
S.D. FISTERRA	Ramón; Agapito, Coné, Velay; Viriolo, Marcote; Antolín, Cándido, Manolete, Modesto, Laureano.
Goles	1-0 Chouciño, 2-0 Novo (p), 3-0 Novo, 4-0 Eladio; 5-0 Novo, 6-0 Novo

8ª EDICIÓN – TEMPORADA 1970-71

Equipos participantes	11
Campión	U.D. CARNOTA
Subcampión	PONTECESO S.D.

Participan 11 dos 12 equipos que disputaron a liga, pois o Muxía renunciou ao torneo copeiro. A previa trouxo tres eliminatorias, nas que o Porteño se desfixo sen problemas do Baio, o Carnota tivo que gañar en Santa Comba para eliminar o Xallas, e a gran sorpresa veu da derrota do Noia, campión ligueiro, fronte ao Negreira. Nos cuartos, o Negreira gañáballe ao Buño en Cepelo (2-0) pero os oleiros remontaron en Xaviña (3-0); mentres que o Carnota gañaba pola mínima en Lombáns ao Fisterra (2-1) e conseguía o pase tras o empate na volta (3-3). Moi igualada a eliminatoria entre o Porteño e o Dep. Carballo, con empate na Grixa (2-2) e vitoria con moitos goles dos carballeses nas Pedras Brancas (5-4); e na confrontación estrela, entre o segundo da Liga, o Cee, e o terceiro, o Ponteceso, o resultado da ida en terras bergantiñás (3-1 para o Ponteceso) foi definitivo, pois nas Raíces non houbo goles.

As semifinais xa quedaron medio resoltas nos encontros de ida, pois tanto o Carnota como o Ponteceso lograron vencer como visitantes. Os carnotáns fixérono en Xaviña ante o Buño (1-2) e unha semana despois en Lombáns golearon para alcanzar a súa primeira final (4-0). No enfrontamento bergantiñán, o Ponteceso venceu en Pedras Brancas (0-2) e volveuno facer no Municipal (3-1) ante o Dep. Carballo.

Gran reportaxe da
final en LVG

O partido de ida da inédita final xogouse en Lombáns o 10 de outubro e o Carnota levou unha vitoria pola mínima, que puido ser máis ampla de non errar dous penaltis: no min. 57 Quinocho lanzou o primeiro e Mato Pet logrou desviar o balón a córner, aínda que deste lanzamento de esquina chegou o gol carnotán; e no minuto 65 Quinocho volveu errar unha nova pena máxima ao disparar contra o traveseiro. O encontro de volta foi emocionante, pero tamén deu mostras do incivismo que reinaba en moitos partidos da Costa, e é que o partido non chegou á súa fin. O Ponteceso igualaba a eliminatoria cun gol na primeira parte, e cando xa todo indicaba que habería terceiro partido (mesmo xa acordaran que fose Cee), o Carnota consegue marcar no minuto 89, un gol protestado polos locais por fóra de xogo posicional dun dianteiro carnotán. O gol provocou a invasión do campo por parte dos afeccionados locais e agresións ao árbitro e xuíz de liña, polo que o colexiado deu por rematado o partido antes da hora. Mesmo houbo problemas na entrega do trofeo de campión aos carnotáns, pois o público local tratou de impedir que se lles dese a copa, que chegou a sufrir algún desperfecto.

FINAL IDA (10-10-1971)
U.D. CARNOTA	Juan Antonio; Alonso, Juan, Carlos; Taboada, Pazos; Mugía, Paco, Domingo, Quinocho, Gosende (Michelín)
PONTECESO S.D.	Mato Pet; Martuxa, Gelucho, Pelayo; Chicho, Moncho; Benigno (Fraile), Ordóñez, Chencho, Ferro, Muñiz.
Goles	1-0 Pazos (58)
FINAL VOLTA (17-10-1971)
PONTECESO S.D.	Mato Pet; Martuxa, Gelucho, Pelayo; Chicho, Moncho; Benigno, Ordóñez, Chencho, Muñiz, Ferro.
U.D. CARNOTA	Juan Antonio; Alonso, Juan, Carlos; Taboada, Pazos; Michelín, Paco, Domingo, Quinocho, Mugía.
Goles	1-0 Moncho; 1-1 Domingo (89)

9ª EDICIÓN – TEMPORADA 1971-72

Equipos participantes	10
Campión	PONTECESO S.D.
Subcampión	S.D. NEGREIRA

No comezo do verán, participan os 10 equipos que competiron na Liga da Costa, e os dous primeiros nela tiveron que xogar a previa. O campión Negreira desfíxose do Baio gañando os dous partidos pola mínima (1-2 e 3-2), e o subcampión Noia foi máis contundente contra o Porteño, que acabara no podio ligueiro (2-4 e 6-1).

Nesta edición introduciuse a norma do valor dobre dos goles marcados en campo contrario en caso de igualdade final, e nos cuartos de final dous equipos pasaron grazas a esta norma. O Noia quedou elimiando co Dep. Carballo, a pesar de gañar 3-1 no San Alberto, pero o gol dos carballeses valeulles para pasar pois nas Pedras Brancas gañaron por 2-0. O mesmo lle pasou ao Negreira, que perdera en Fisterra por 4-2, pero na volta chegoulle cun 2-0 para seguir adiante. O Cee goleou nos dous encontros á Esteirana (1-5 e 7-2) e na última eliminatoria repetíase a final do ano anterior. O Carnota venceu en Lombáns (2-1) e o Ponteceso fíxoo no Municipal (3-1), novamente con incidentes, neste caso por parte dos visitantes que protestaban a anulación dun gol nos minutos finais.

As semifinais estiveron moi igualadas e tan só un gol de diferenza deu o pase á final. En Carballo, o Deportivo e o Negreira empataron na ida (2-2), e na volta en Cepelo os nicrarienses impuxéronse por 2-1 con dous goles de Leandro. Na outra eliminatoria, o Ponteceso trouxo un gran resultado de Cee ao vencer 2-3, pero os ceenses non se deron por mortos e a piques estiveron de dar un susto (1-1).

O Ponteceso por fin gañaba a Copa

Sen apenas descanso, dous días despois da volta das semifinais xa se disputou a ida da final, e facíao no Municipal de Ponteceso, na que o equipo local conseguiu unha vitoria pola mínima que deixaba aberta a final para a volta. O 23 de xullo xogouse a volta en Cepelo, e o Ponteceso volveu vencer pola mínima ao Negreira e conseguía a súa primeira Copa da Costa na súa terceira final.

FINAL IDA (18-07-1972)
PONTECESO S.D.	Mato Pet; Periscal, Gelucho, Casal; Pallas, Martuxa; David, Ordóñez, Pereira, Muñiz, Ferro.
S.D. NEGREIRA	Rocha; Ramos, Elías, Emilio; Castro, Cotón; Leandro, Moisés, Cros, Carballo, Brenlla.
Goles	1-0 Pereira (7).
FINAL VOLTA (23-07-1972)
S.D. NEGREIRA	Rocha; Ramos, Elías, Emilio; Castro, Cotón (Yañez); Leandro, Moisés, Cros, Carballo, Brenlla.
PONTECESO S.D.	David; Periscal, Gelucho, Casal; Martuxa, Pallas; Pereira, David, Tito, Muñiz, Ferro.
Goles	0-1 Ferro (66).

10ª EDICIÓN – TEMPORADA 1972-73

Equipos participantes	10
Campión	C.D. PORTEÑO
Subcampión	U.D. CARNOTA

O Carnota xogaba a súa 2ª final

Novamente 10 clubs na competición, os mesmos que participaron na Liga da Costa. Na previa, Porteño e Negreira desfixéronse con comodidade de Esteirana e Baio, respectivamente. Nos cuartos, o Carnota desfíxose do Xallas na volta (3-0) tras perder no Carreiro pola mínima (3-2). O Noia levou unha boa vantaxe a Corcubión (3-0), equipo que debutaba na competición e que logrou un meritorio empate na volta (1-1). Outro debutante, o Outes, vía como o Negreira o goleaba nos dous enfrontamentos (5-0 e 1-4), e a sorpresa veu de parte do Porteño que conseguía impoñerse en Raíces ao subcampión Cee (2-3) e refrendou o pase á final na Grixa cunha clara vitoria (3-0).

Pastoriza, o Pichichi da liga

Nas semifinais, o campión ligueiro Noia caía derrotado na súa visita a Lombáns (4-2) e o Carnota certificaría a sorpresa en San Alberto ao volver gañar (1-2) e clasificarse así para a súa segunda final. Moitos goles na Grixa para que o Porteño derrotase ao Negreira polo marcador de 6-3, e na volta en Cepelo aos barcaleses faltoulles un gol para superar a eliminatoria (3-1), polo que o Porteño chegaba á súa primeira final.

O primeiro partido da final xogouse en Lombáns, e o Porteño levou un gran resultado para a volta ao vencer por 3-4, nun encontro no que foi superior aos locais (1-2 no descanso). Eran logo os favoritos para gañar, e así o confirmaba Ramón Miñones 'Pastoriza', figura dos porteños, que ese ano fora o máximo goleador ligueiro, e que dicía que na Copa querían quitar a espiña da liga, na que quedaron cuartos a pesar de ser un dos favoritos. Na Grixa, o Porteño confirmou os prognósticos e gañou a súa primeira Copa da Costa. Novamente moitos goles para un marcador final de 5-3, e un global de 9-6, o que supón que os 15 goles sexan a maior cifra conseguida nunha final da Copa da Costa.

Primeira e única Copa do Porteño [LVG]

FINAL VOLTA (15-07-1973)
C.D. PORTEÑO	Pepe; Perucho, Xaviñán, Oliveira; Pichurri, Moli; Juan, José, Pastoriza, Cachán, Sanchís (Ricardo).
U.D. CARNOTA	Facio; Miche, Ulloa, Pepe; Lago, Pirri; Domingo, Cándido, Peteiro, Pitisco (Chino), Segundo.
Goles	0-1 Peteiro, 1-1 Pichurri, 2-1 Juan, 2-2 Domingo, 3-2 Moli; 4-2 Facio (pm), 4-3 Segundo, 5-3 Juan.

A Copa da Costa gañada
polo CD Porteño

HISTORIA DA COPA DA COSTA (I)

1ª EDICIÓN – TEMPORADA 1963-64

Equipos participantes	9
Campión	U.C. CEE
Subcampión	FISTERRA S.D.

Previa do 1º
partido da Copa

O 9 de agosto de 1964 xogouse o primeiro partido da Copa da Costa, no Balsiño, entre o CD Baio e a UD San Isidro de Quintáns (1-4), na única eliminatoria da rolda previa desta primeira edición. Participaron 9 equipos, coa baixa con respecto á liga do Poniente, e as altas de dous equipos que non xogaran o campionato ligueiro: Buño SD e SD Negreira. O campión ligueiro, o UC Cee, partía como favorito, con Fisterra e San Isidro como candidatos.

Crónica dos cuartos [LVG]

Pero os muxiáns, despois de desfacerse do Baio na previa, quedarían fóra nos cuartos co Negreira logo da primeira polémica na historia da Copa. Tras a vitoria en Quintáns do San Isidro por 2-0, no de volta en Negreira o equipo muxián retirouse do campo a falta de dez minutos cando perdía 3-0, retirada ordenada polo seu presidente Paulino Rivadulla tras a actuación do árbitro, pois dicía o dirixente que descontara 18 minutos no primeiro tempo e expulsáralles tres xogadores; declaracións que axiña replicaron desde Negreira xustificando a actuación arbitral. Nestes cuartos deuse a primeira igualada nunha eliminatoria que non se resolveu como indicaba o regulamento -a celebración dun partido de desempate-, senón que os dous conxuntos decidiron resolvelo na quenda de penaltis: o Ponteceso impúxose ao Laxe nos penaltis por 5 a 4, e isto é o que figura na Federación como resultado do encontro de desempate que nunca se xogou. O Fisterra desfíxose con senllas goleadas do Porteño e o Cee impúxose en Buño na ida pola mínima e refrendou o pase en Raíces. Nas semifinais, o Negreira deu a sorpresa e impúxose na ida por 3-2 ao Fisterra, pero na volta os fisterráns deron boa conta dos barcaleses (5-0). E o Cee sentenciou na ida en Raíces (4-0), e volveu vencer no Frade (2-3).

O partido de ida da final xogouse en Fisterra o 20 de setembro e rematou con empate (1-1); mentres que a volta foi sete días despois no campo ceense das Raíces, e o equipo local conseguiría impoñerse na segunda parte grazas a tres goles, que foron recortados no tramo final polo Fisterra, que non logrou forzar o desempate (3-1).

U.C. Cee 1963-64

FINAL VOLTA (27-09-1964)
U.C. CEE	Guillermo; Urbano, Castiñeiras, Louro; Cerviño, Ángel Luis; Insua, Alfonso, Guillén, Gelillo, Alfredo.
FISTERRA S.D.	Boliche; Gelucho, Negro, Pepe; Tomé, Miguel; Grullo, Marcote, Manolete, Modesto, Moncho.
Goles	1-0 Alfonso (60), 2-0 Guillén (80), 3-0 Guillén (84), 3-1 Marcote (88).

2ª EDICIÓN – TEMPORADA 1964-65

Equipos participantes	9
Campión	U.C. CEE
Subcampión	BUÑO S.D.

Crónica dos cuartos [LVG]

Participan os 9 equipos que competiron na Liga, polo que houbo que xogar unha previa, na que o Fisterra se desfixo do Porteño. Nos cuartos de final non houbo sorpresas e o Cee resolveu a eliminatoria xa na ida co Muxía, o Buño tivo que sufrir para eliminar ao Baio en Xaviña, pero aínda máis suou o Fisterra para desfacerse do Ponteceso, pero tres goles de Marcote na volta decidiron. A eliminatoria máis igualada, a priori, era a que enfrontaba a segundo e terceiro na liga, e o Negreira foi quen de gañar pola mínima os dous partidos ao San Isidro.

As semifinais deparaban un Negreira-Buño, na que os oleiros deron xa a sorpresa na ida vencendo en Cepelo (1-2) e confirmando a súa presenza na final nun gran partido en Xaviña, onde volveron vencer (3-0), con goles de Verdes, Ordóñez e Vázquez. Pero a outra eliminatoria era a destacada, pois enfrontábanse os dous finalistas da primeira edición, e grandes rivais. O Fisterra non lle gañara nunca ao Cee e fíxoo no encontro de ida, nun partido que acabou con moitos goles (5-4). Na volta, nas Raíces, os fisterráns ampliarían as diferenzas ao marcar dous goles máis, obra de Tito, pero na segunda parte os ceenses remontaron e con tres goles -de Alfredo, Guillén e Couto- forzaron o partido de desempate. Un encontro de desempate que se xogou o mércores 6 de outubro no campo da Granxa, na Coruña!!! Din as crónicas que houbo pouco público debido aos prezos abusivos (25 pesetas, o mesmo que custaba ver o Deportivo, dicían), e que o partido foi moi igualado e só se resolveu nun grave erro do porteiro fisterrán que deixou pasar o balón nunha falta botada por Alfredo desde o medio do campo.

Chegaba o Cee á final ante o novato Buño, e a contenda quedou xa resolta na ida disputada nas Raíces, a pesar de que se adiantaran no marcador os oleiros; na volta, o Buño conseguiu un meritorio empate co que pechou a súa gran participación no torneiro copeiro. Pola súa parte, o UC Cee foi xa alcumado pola prensa coruñesa como o "acaparador Unión Cee", pois gañara todos os campionatos costeiros das dúas temporadas (ligas e copas).

U.C. Cee 1964-65

FINAL IDA (10-10-1965)
U.C. CEE	Loira; Urbano, Tablilla, Louro; Ángel Luis, Gelillo; Insua, Couto, Nacho, Guillén, Alfredo.
BUÑO S.D.	Santiago; Hermida, Eladio, Casal I; Eiroa, Sobrino; Ferro, Ordóñez, Verdes, Vázquez, Casal II.
Goles	0-1 Ordóñez; 1-1 Insua, 2-1 Nacho, 3-1 Couto, 4-1 Nacho.
FINAL VOLTA (17-10-1965)
BUÑO S.D.	Santiago; Hermida, Eladio, Casal II; Eiroa, Sobrino; Ferro, Tito, Ordóñez, Verdes, Vázquez.
U.C. CEE	Loira; Urbano, Tablilla, Louro; Insua, Ángel Luis; Gelillo, Couto, Maceiras, Guillén, Alfredo.
Goles	1-0 Verdes, 1-1 Gelillo.

3ª EDICIÓN – TEMPORADA 1965-66

Equipos participantes	11
Campión	XALLAS F.C.
Subcampión	MUXÍA C.F.

Previa do partido de desempate entre
Baio e Muxía por JL Mouzo [LVG]

Entrevista a Luaces I
antes da final [LVG]

Foron os 11 participantes, aínda que o San Isidro non se presentou a xogar a previa contra o Buño, desaparecendo para sempre o equipo de Quintáns. Nas outras dúas eliminatorias da previa, novamente un Fisterra-Cee, que se resolveu con vitoria fisterrán nos dous encontros, e un Ponteceso-Baio, na que os pechacancelas da liga, o Baio, deron a sorpresa ao derrotar ao Ponteceso tras empatar no Frade e gañar no Balsiño. Nos cuartos, o favorito Fisterra quedou fóra co Negreira, ao perder na volta en Cepelo; o Xallas daba mostras de poderío ao golear na ida ao Soneira; eliminatoria igualada entre o Buño e o filial do Bergantiños -con varios xogadores do equipo A- que se resolveu nos penaltis a favor dos oleiros; e na eliminatoria máis desigual a priori, o campión ligueiro Muxía impúxose na ida (3-1), pero o pero o pechacancelas Baio logrou no Balsiño forzar o partido de desempate (4-2); este xogouse en Vimianzo entre semana e os muxiáns tiveron que remontar para pasar (3-2).

Entrevista a Raso antes da final [LVG]

Nas semifinais, o Muxía impúxose ao Negreira no campo de Beiramar (3-1) pero os barcaleses tiñan confianza en imitar ao Baio e remontar, pero o 1-0 non lles chegou. Na outra eliminatoria, o Buño impúxose ao Xaviña cun marcador axustado (2-1), e axustado tamén foi o de volta no Carreiro (1-0), polo que se decidiu nos penaltis a favor dos xalleiros. Por certo, que comentaba Del Valle en La Voz de Galicia que despois de disputada a prórroga "el reloj señalaba las ocho y diez minutos de la noche. No se veía ni con un candil. Pero los penaltis fueron controlados exactamente"; lembremos que estabamos no mes de outubro.

Á final chegaban por vez primeira o Muxía e o Xallas, no que os primeiros eran favoritos. Non obstante, no partido de ida xogado en Muxía non houbo goles; e na volta, no Carreiro, os muxiáns xa se vían co trofeo nas mans grazas a un gol de Alejandro, pero Pahiño logrou o empate no tempo de desconto e forzou o desempate. O partido decisivo xogouse en Vimianzo, con grandísima afluencia de espectadores; o conxunto muxián parecía que se ía facer co trofeo ao adiantarse no marcador no primeiro tempo e ser expulsado o xalleiro Varela, pero na reanudación empatou o Xallas e igualouse a contenda coa expulsión do muxián Nené, polo que houbo que disputar unha prórroga, na que o equipo de Raso se impuxo cun gol nos minutos finais e levou a súa primeira copa para Santa Comba. Iniciábase aquí o lustro de hexemonía do Xallas de Raso, do que falamos noutro artigo.

Muxía CF e Xallas FC aliñados na final 1965-66

FINAL DESEMPATE (23-10-1966)
MUXÍA C.F.	Cho; Eleuterio, Luaces I, Martín; Alejandro, Diz; Ferreiro, Vituco, Luaces II, Sele, Nené.
XALLAS F.C.	Arufe; Varela, Lema, Paredes; Castro, Durán; Atilano, Villar, Amarelle, Pahiño, Nicanor.
Goles	1-0 Luaces II, 1-1 Atilano, 1-2 Amarelle

4ª EDICIÓN – TEMPORADA 1966-67

Equipos participantes	10
Campión	XALLAS F.C.
Subcampión	S.D. NEGREIRA

As predicións da prensa coruñesa non
sempre se cumprían [IGAL]

Participan os nove equipos que disputaron a liga e mais o Fisterra, que retorna á competición. Na previa o Muxía impúxose ao Baio e o Negreira precisou da prórroga para remontar co Buño. Os cuartos, o Muxía sentenciou na ida fronte ao Fisterra, ao igual que o Cee co At. Bergantiños, o Negreira resolveu con facilidade na volta contra o Ponteceso, mentres que na eliminatoria estrela, o Xallas conseguiu remontar un 2-0 da ida fronte ao campión ligueiro, o Soneira. Nas semifinais, o Negreira parecía que sentenciara vencendo 0-2 en Cee, pero os ceenses a piques estiveron de remontar pero a súa vitoria foi insuficiente (1-2); mentres que na outra, o Muxía logrou vencer no Beiramar ao Xallas (2-1), pero na volta os xalleiros foron un vendaval (6-1).

O Xallas, coma o ano anterior, chegaba á final e facíao de novo tremendamente reforzado, cun cadro de xogadores case novo,mentres o Negreira era novato nas finais. E pouco lle durou a ledicia as barcaleses pois a final xa se decidiu no Carreiro, cun 4-1 para o Xallas, que deixou para a volta a honra do Negreira de gañar o partido (2-1).

Aliñación do Xallas F.C. na final da Copa 1966-67

FINAL IDA (24-09-1967)
XALLAS F.C.	Arufe; Lema, Rá, Puchini; Reo, Ventura; Nicanor, Rivera, Matito, Pahiño, Arana.
S.D. NEGREIRA	Gato; Cartagena, Elías, Forján; Arceo, Vilas; Carril, Guerra, Juan, Tomé, Chino.
Goles	1-0 Rivera (17), 1-1 Juan (20), 2-1 Rivera (34), 3-1 Ventura (40), 4-1 Matito (85)
FINAL VOLTA (01-10-1967)
S.D. NEGREIRA	Gato; Moncho, Elías, Forján; Pacucho, Arceo; Carril, Tomé, Juan, Vilas, Chino.
XALLAS F.C.	Arufe; Puchini, Rá, Lema; Creo, Ventura; Chislenko, Rivera, Matito, Arana, Varela.
Goles	0-1 Rivera (18), 1-1 Vilas (73), Tome (78, p.)

5ª EDICIÓN – TEMPORADA 1967-68

Equipos participantes	9
Campión	BUÑO S.D.
Subcampión	XALLAS F.C.

As semifinais segundo a prensa

Participan os nove clubs que competiron na liga, polo que houbo que xogar unha previa. Nela, o campión ligueiro, o Ponteceso, que se reforzara cun xuvenil David Vidal, remontou na volta ante o Baio e clasificouse para os cuartos. Aquí o Fisterra e o Cee volvíase enfrontar (cuarta vez das cinco edicións), e coma na vez anterior, os fisterráns eliminaron os ceenses; noutra eliminatoria, o Xallas volvía transformarse e goleou ao Soneira nos dous partidos, mentres que o Buño clasificábase para as semifinais pola retirada do At. Bergantiños. No último enfrontamento o Muxía venceu pola mínima na súa casa e facía o mesmo o Ponteceso na súa, pero cando se ía xogar a prórroga os muxiáns -moi molestos coa arbitraxe- retiráronse alegando falta de luz, mais o árbitro sinalou na acta todo o contrario e o Comité outorgoulles o pase ás semifinais aos pontecesáns.

Crónica da ida da final [IGAL]

Crónica da volta da final [LVG]

Nunha semifinal había un derby bergantiñán, e o Buño deu a sorpresa ao empatar en Ponteceso (1-1) e refrendar o seu pase á final tras vencer en Xaviña pola mínima (3-2). Na outra, o Xallas saíu do Carreiro con dous goles de vantaxe (4-2) para a súa visita a Fisterra, e aquí volveron vencer os xalleiros (1-3). O xornalista Del Valle, de La Voz de Galicia, dicía ao respecto: "Los vestuarios del campo de Finisterre están sin techo. Primero la lluvia los sorprendió con las uralitas sin poner, luego la 'ducha' fue a cargo del Xallas de Santa Comba que los 'bañó' en su propio campo".

Terceira final consecutiva para o Xallas e segunda para o Buño, que foi o anfitrión do partido de ida. O 29 de setembro Xaviña estaba ateigado para ver como o equipo oleiro pasaba por riba do temible Xallas e deixaba a final xa case sentenciada cun 3-0, aínda que a prensa coruñesa seguía dando ao Xallas como favorito. E a piques estivo de remontar, pois gañou na volta por 2-0 e puido forzar o desempate se o árbitro concedese un "gol fantasma" no minuto 88, que Emilio Amado, en El Ideal Gallego, aseguraba que o balón entrara na portería oleira. Mais, ao final, a Copa da Costa ía por vez primeira para Buño.

FINAL IDA (29-09-1968)
BUÑO S.D.	Santiago; Hermida, Gelucho, Ito; Paco, Eladio; Chouciño, Novo, Longo, José Luis, Cances.
XALLAS F.C.	Arufe; Aparici, Puchini, Arana; Ventura, Matito; Joselín, Rivera, Juan Ramón, Lete, Juanito.
Goles	1-0 Cances (3), 2-0 José Luis (80), 3-0 Novo (85)
FINAL VOLTA (06-10-1968)
XALLAS F.C.	Arufe; Aparicio, Puchini, Rua; Ventura, Santi; Lete, Rivera, Matito, Arana, Juanito.
BUÑO S.D.	Santiago; Hermida, Gelucho, Ito; Eladio, Paco; Chouciño, Novo, Longo, Novo II, Cances.
Goles	1-0 Santi (12, p.), 2-0 Arana (60)

A "COPA RÍA DE MUROS"

UNHA COMPETICIÓN NON OFICIAL ENTRE 1968 E 1971

A Liga da Costa empezou en 1964 e a Liga do Sar en 1967, pero en ningunha das dúas figuraban equipos das comarcas de Muros e Noia, a pesar de que nesta zona o gusto polo fútbol vén xa de moi antigo. No noso libro dos 50 anos da Historia do Fútbol da Costa (1964-2014) xa constatamos a celebración dun partido de fútbol o 12 de xuño de 1921 entre o Muros F.C. e o Atalaya del Son, cuxa crónica publicada por Galindo Morales no xornal corcubionés Nerio é a primeira da que temos noticia no noso territorio futboleiro.

É por iso que non era de estrañar que os mozos deste territorio norte do Barbanza non se involucrasen para disputar unha competición oficial. E así foi que no verán de 1968 uns rapaces de Muros deseñaron o que habería ser un torneo, que malia que non era oficial por non estar homologado pola Federación Galega de Fútbol, si contaba con todas as características dunha competición seria. Foi a chamada "Copa Ría de Muros", e disputáronse catro edicións, entre 1968 e 1971. Quen mellor estudou este torneo foi Manuel Torres no seu libro De Esteiro Fútbol Club a S.C.R.D. Esteirana, editado en 2006 polo propio club esteirán. Nel podemos ler os estatutos que rexían a competición, que non se diferenciaban moito doutras, pero tiñan o particular de que estaba destinada tan só a xogadores menores de 23 anos. As condicións que se lle impuña a cada equipo participante era pagar unha inscrición de 250 pesetas e mais un aval doutras 500, dispoñer dun terreo de xogo, unha equipación numerada e dous balóns "de reglamento".

O Esteiro FC campión da Iª Edición 1968 [Foto: Torres, 2006]

Na I Edición, que se disputou nos meses de agosto e setembro de 1968, participaron 8 equipos: Atalaya de Campo de Cortes, Atlético Portugalete de Serres, Esteiro Fútbol Club, Club Lira, Rápido de la Virgen de Muros, Rayo de Muros, Sporting Muros e Volantes de Baño. A competición disputábase polo sistema de copa, a dobre volta, salvo a final, que era a partido único. E a esta chegaron o At. Portugalete e o Esteiro F.C., ambos os dous invictos, pero os primeiros tiñan a vantaxe de xogala no seu terreo de xogo, no campo da Rocha, en Serres. Congregáronse, segundo as crónicas, unhas tres mil persoas o 29 de setembro para presenciar esta final gañada polo Esteiro F.C. grazas a un único gol marcado de David, -que fora o máximo goleador da competición con 8 goles-, non exento de polémica, pois mesmo disque tivo que intervir o alcalde de Muros para refrendar a decisión do árbitro de dar validez ao gol, pois os de Serres reclamaban que houbera unha man previa.

Noticia de El Correo Gallego

A II Edición contou tamén con oito participantes, mais só tres repetían con respecto ao ano anterior. Os clubs participantes eran o Club Deportivo Águila de Noia, Club de Fútbol Carnota, Club Lira, Esteiro Fútbol Club, Monte Louro Fútbol Club, Rápido de la Virgen, Relámpago de Caldebarcos e Unión Cultural Deportiva Muros. Seguiuse xogando polo sistema de copa, con dobre volta, a excepción da final, que se xogaría no novo campo de San Juan, en Serres. Desta edición temos máis información, pois El Correo Gallego contaba con correspodente na vila muradá, José Manuel Sande, que deu conta do desenvolvemento da competición. Así, na rolda de cuartos, o Carnota desfíxose do Rápido de la Virgen (4-0/1-1), a UCD Muros non puido co Monte Louro (1-2/1-3), o Relámpago de Caldebarcos eliminou ao Águilas de Noia (3-0/0-2), e na eliminatoria estrela, o Lira perdera en Portocubelo co Esteiro (5-6), pero en Artón impúxose por 1-4 na prórroga, logo de chegar ao remate do partido vencendo 1-2. Nas semifinais, o Relámpago e o Monte Louro remataron os dous partidos igual (2-2), pero na prórroga xogada no campo do Lago, os de Louro marcaron tres goles e puxeron o 5-2 final; na outra eliminatoria, tamén empate a 2-2 na ida entre Carnota e Lira, e vitoria liracha en Portocubelo por un axustado 3-2. Á final, que se xogaba o 21 de setembro, chegaban, pois, o C. Lira e o Monte Louro F.C.. Nos días previos o xornal compostelán insertara algunha entrevista, como a Ricardo A. Torres, presidente da organización, que afirmaba que os principais problemas eran a falta de árbitros, e non lle vía sentido á polémica que suscitaran as fichaxes que facían algúns equipos de xente de fóra da Ría (en clara referencia ao Lira, que contaba con xogadores federados de Fisterra e Sardiñeiro). Nunha entrevista ao míster dos loureáns, Eleuterio Formoso, opinaba que o torneo estaba moi ben porque fomentaba o fútbol na zona, mais tamén creaba rancores. En canto ao partido da final, non houbo moita historia pois o xa denominado "club dos millonarios", o Lira, gañaba con claridade por 3-0 ao Monte Louro.

El Correo Gallego

A III Edición disputouse en 1970 e, con respecto ás anteriores variou en que se vai disputar polo formato de liga. Ademais modificouse o regulamento, podendo incluír dous xogadores maiores de 23 anos, e permitíanse facer dous trocos durante o partido. Volven ser oito os clubs participantes: Campo de Noia, Club de Fútbol Lira, Club de Fútbol Tambre da Serra de Outes, Esteiro Fútbol Club, Industrial de Noia, Monte Louro Fútbol Club, Outes Club de Fútbol e Unión Cultural Deportiva Muros. Causara baixa o equipo do Carnota, pois ese ano entrou a competir oficialmente na Liga da Costa, sendo o primeiro club da zona en facelo. 

O Lira campión da IIIª Edición, con Manín coa copiña na man
[Foto cedida por Manín]

A experiencia do novo formato foi desastrosa, e os problemas sucedíanse cada semana e o comité de competición estaba sempre en entredito. As crónicas son agora moitas menos que na temporada anterior en El Correo Gallego, que informaba agora desde Noia. As seis primeiras xornadas foron transcorrendo dentro dos cauces normais, mais a aliñación indebida coa que foi castiagado o Esteiro no seu partido co Muros, que gañara 1-4, e a sanción de dous puntos na clasificación, fixo que xa non se presentase a xogar na xornada 7ª e abandonase a competición; por outra parte, e segundo as crónicas o Monte Louro, que xa se retirara na xornada 3ª aos 15 minutos cando perdía 3-0 sen que fose sancionado, acababa moitos dos seus partidos con invasión de campo e intentos de agresión aos árbitros, polo que acabaría sendo expulsado da competición. Xa que logo, a segunda volta, foi esperpéntica, e mesmo nos xornais apenas se publicaban os resultados (tan só as crónicas dos dous equipos de Noia). Con todo, non hai que desmerecer ao claro campión da competición, que foi o Club Lira, que só perdeu dous partidos, curiosamente o primeiro e o último -este cando xa era campión-, e nel sobresaíu un xuvenil fisterrán chamado José López Marcote, pero que todo o mundo coñecía xa por Manín. Fora o máximo goleador da liga, con 19 goles.

Juan Gestal informaba
 para El Ideal Gallego
na IV Edición (1971)

A IV Edición, en 1971, volveu ao formato da copa e contou con só seis participantes, pois os equipos de Noia deixaron a competición: o Campo transmutaríase na S.D. Noia e pasou a xogar a Liga da Costa, mentres que o Industrial competiu na Liga do Sar. Os seis clubs participantes eran o Atlético Portugalete, Club de Fútbol Lira, Club de Fútbol Tal, Esteiro Fútbol Club, Outes Club de Fútbol e Tines D. F. C. Como podemos apreciar volvían competir os de Serres, e creábanse dous novos clubs, un no Concello de Muros (CF Tal) e outro do de Outes (Tines DFC). A final xogaríase un ano máis no campo municipal de San Juan, e a data foi o 30 de setembro de 1971. Alí chegaron o C.F. Lira, o favorito coas fichaxes fisterrás, e o Esteiro F.C., que para contrarrestar o potencial liracho fora buscar ao seu veciño Benigno, que recentemente fichara polo Deportivo, baixo o pretexto de que morrera súa avoa, e para disimular ante o club coruñés déranlle á prensa o nome de Rodri, segundo conta Torres no seu libro. Falan as crónicas de cinco mil persoas, que viron como Manín adiantaba ao Lira, empataba de penalti Paco, e Manín, con dous goles máis, poñía terra por medio; conseguiu igualar o marcador o equipo esteirán con goles de Torres e Rodri (é dicir, Benigno) e levar o partido á prórroga, na que un gol de Fidel deulle o título ao Esteiro.

Pechábase así a historia deste competición, que só contou con catro edicións, pero por ela pasaron ata 19 clubs de catro concellos da Ría de Muros e Noia: Carnota, Muros, Noia e Outes. O Esteiro Fútbol Club e o Club de Fútbol Lira, con cadanseus dous títulos, foron os triunfadores da competición, sendo ademais eles dous os únicos que participaron en todas as edicións. Os clubs desta zona irán, pouco a pouco, seguindo os pasos do Carnota e do Noia e incorporándose á Liga da Costa: na 1971-72 farao a Esteirana, na 1972-73 o Outes...